Koken in de tajine

Oké, de verteringsenergie moet worden versterkt en één van de manieren is door groenten te koken, blancheren, stomen of stoven. Een beetje vet gebruiken kan, maar groenten gaar bakken is niet de bedoeling.

Nou  ben ik niet heel erg dol op gekookte of gestoomde groenten, wegens smakeloos. Ik houd van kruiden en wat pit. Alternatieven zijn dan

• een klein beetje olie in de pan doen, even bakken en dan een scheutje water/ bouillon of bijvoorbeeld een beetje kokosmelk of sojasaus
• een römertopf of een tajine

Deze laatste methoden hebben weinig vet nodig omdat de groenten vooral door vocht gaar worden. Maar je kunt makkelijk kruiden toevoegen voor de smaak. Toevallig heb ik een tajine staan die ik nog nooit had gebruikt, omdat ik eigenlijk niet zo goed wist wat ik ermee moest doen. Beetje zoeken op internet levert op dat koken met de tajine inderdaad een goede methode is om met weinig vet te koken. Door de puntvormige deksel gaat de stoom omhoog en vallen de druppels zo weer naar beneden. Voor wie niet weet wat een tajine is, dat ziet er zo uit:

De tajine wordt meestal gewoon op gas gebruikt en niet in de oven zoals ik eerst dacht. Dat was ook de reden dat ik hem nooit gebruikte, want hij past niet in onze oven. Maar op gas? Ik vond het een beetje vreemd omdat er handvatten ontbreken. Ook zag ik niet goed hoe je de deksel op zou kunnen tillen als de tajine.

De praktijk is veel eenvoudiger dan ik dacht. Het onderstel wordt van binnen wel heet maar de rand is niet heel warm. Je kunt dus makkelijk roeren en omscheppen. De deksel wordt weliswaar wel heet maar de bol bovenop niet, daar pak je hem vast.

Voordat je een tajine gebruikt moet je hem gebruiksklaar maken:

• laat alles 24 uur weken in water (ik deed dat in een emmer)
• maak alles droog en wrijf de tajine in met olijfolie, aan de binnen- en buitenkant
• zet de tajine 2 uur in een oven op 150 graden
• laat de tajine na die 2 uur in de oven afkoelen

Nu is de kans op scheuren in het aardewerk minder. De tajine is gebruiksklaar. 

Ik maakte er een heerlijke kipschotel in. Het gaar maken duurt iets langer dan je gewend bent, dus neem de tijd, Ik zal het recept deze week plaatsen, wij waren erg enthousiast over het resultaat.

Energieherstelpan - de praktijk: het 8 wekenplan

Als je al eerder hier las, dan weet je dat ik net ben begonnen met een plan om mijn verteringsenergie een oppepper te geven. Die energie die werkt niet goed en dat zorgt voor problemen. Ik volg de stappen die in het boek Het Energieherstelplan van Marijke de Waal-Malefijt en Tanja Visser worden omschreven en met deze stappen hoop ik een acupunctuurtraject te ondersteunen en versterken.

Sinds 2008 heb ik ME/CVS, een aandoening waarbij ik veel klachten en symptomen heb, onder meer gebrek aan energie (nou ja, zeg maar gerust totale uitputting) en voedselintoleranties. Wil je daar meer over lezen, dan verwijs ik je naar mijn andere blog waar ik op een aparte pagina een en ander uitleg over ME.

Genezen van ME is niet eenvoudig. Sommigen herstellen nooit. Zelf ben ik door altijd blijven zoeken en behandelingen proberen enorm vooruit gegaan. Genezen is voor mij steeds weer een stap zetten met een behandelaar. Door het grote scala aan klachten zijn die stappen dus heel verschillend geweest, maar wel succesvol. Ik kom uit een situatie van geheel bed- en bankliggen maar kom nu weer dagelijks buiten en ben meer zelfredzaam. Zelf je eigen was kunnen draaien is echt prettig als je dat jaren hebt moeten uitbesteden wegens de wasmand niet kunnen tillen. Niet dat de was doen mijn levensdoel is, maar jullie begrijpen vast wel wat ik bedoel.

Eten heeft een enorme rol gespeeld bij mijn vooruitgang. Weten wat ik beter niet meer kan eten en wat ik vooral wel moet eten, maakte veel verschil. De overstap naar eerst glutenvrij & zuivelvrij eten en later naar een paleo eetaptroon heeft mijn darmklachten doen verdwijnen.

Maar voldoende energie heb ik nog steeds niet en ook slaap ik nog steeds slecht en kamp ik al jaren met fors overgewicht. Tijd voor een volgende stap. De acupuncturist is mijn 11e behandelaar. Veel behandelaren staan op een zwarte lijst bij mij, omdat ze of niet luisterden of me niet serieus namen maar deze 11e behandelaar kan er tot nu toe mee door.

Zijn diagnose dat de verteringsenergie niet goed is en dat ik te veel kou in mijn lijf heb, klopt met wat er uit de klachtenregistratielijsten van Het Energieherstelplan kwam (zie hiervoor mijn vorige blogje). Wat onder andere opviel was mijn tong. Die zag er erg wit uit, niet mooi roze zoals het hoort. Zo ziet mijn tong er trouwens al jaren uit. Een witte aanslag op de tong duidt op een slechte spijsvertering en veel afvalstoffen in het lijf.

Wie mij een beetje kent weet dat ik altijd het naadje van de kous wil weten en alles aanpak om beter te worden. Dus tijd voor (weer) een plan. Wel heb ik geleerd niet zomaar wat te proberen maar dingen gedurende een met mezelf afgesproken tijd uit te proberen en te evalueren om daarna wel of niet door te gaan. Ik besluit een periode van 8 weken mijn verteringsenergie aan te gaan pakken volgens de tips van de acupuncturist (meer warm en verwarmend eten) en het boek. Deze periode van 8 weken is natuurlijk niet voldoende om de problemen op te lossen (dat kan maanden zo niet jaren duren) maar ik ga ervan uit dat enige vooruitgang wel in deze periode te merken moet zijn.

Dus, dit is het dan, het plan om mijn vuurtje weer aan te wakkeren:

Matigen

• vet
• noten
• boter (gebruikte ik al nauwelijks)
• gebakken vlees
• rauwkost, rauwe groenten, salades (at ik heel veel)
• fruit (niet meer dan 2 pd, banaan niet dagelijks)

Vermijden

• kaas
• mayonaise
• zuivel (at ik al niet)
• spa-rood
• vruchtensap
• koffie (slik, maar ik ben dan nu afgekickt)
• chocolade/cacao (o hel!)
• paracetamol/pijnstillers
• sterk verkoelende producten
• suiker en andere zoetmiddelen (at ik al jaren niet)

Eetinstructies:

• Groenten liefst gekookt, gesmoord, gestoomd of geblancheerd (ik bakte meestal mijn groenten)
• Drink water op kamertemperatuur (ik dronk liefst zo koud mogelijk)
• Eet licht verteerbare combinaties (geen eiwit met koolhydraat combineren)
• Eet geen fruit bij direct na de maaltijd. Eet het alleen 1/2 uur voor de maaltijd
• Vervang koemelproducten voor geitenmelk of granenmelk/notenmelk. Eet/drink 2 porties per dag
• Eet indien je geen granen verdraagt glutenvrije granen als mais, gierst, quinoa, teff, rijst, amaranth, boekweit
• Eet vaker pap, bijvoorbeeld van rijstvlokken of quinoavlokken
• Eet vaker warm, bijvoorbeeld pap of een warme maaltijdsalade met groenten en gv granen of een maaltijdsoep
• Eet fruit en vruchtensap op kamertemperatuur
• Neem elke dag uit alle vier groepen van de lijst Verteringsversterkers minstens 1 product en varieer zoveel mogelijk
• Neem dagelijks 1 of meerdere ingrediënten uit de lijst ‘als de pan van het vuur is’

Verteringsversterkers:

Groep 1 

Eiwitten

• Vlees: kip, rundvlees en bouillon. 
• Vis: alle soorten maar vooral forel, nijlbaars, roodbaars en zalm.
• Plantaardig: peulvruchten (moet ik met mate doen, verdraag ik niet heel goed)

Groep 2
Groente en sap van bataat, bonen (doperwten, snijbonen, sperziebonen), pastinaak, pompoen, venkel, wortel

Groep 3
Granen: glutenvrije granen zoals quinoa en zilvervliesrijst

Groep 4
Overig:

• Ayurvedische thee
• Anijszaad, kurkuma, gember, kaneel, kardemom, kerrie, knoflook, komijn, italiaanse/provencaalse kruiden, pesto, steranijs, rozemarijn, venkelzaad
• Kuzu (is een bindmiddel van een wortel)
• Citroenschil of sinaasappelschil (meekoken)

Als de pan van het vuur is – verteringsversterkers

• Omega 3-6-9 oliemix: 1 el per persoon
• Algenextract (chlorellapoeder) of rode groente extract: 1 thl per persoon
• Rijstmiso: t thl per persoon (met met 1 el warm water)

Aanvullend:

• Tijdelijk Stoppen met supplementen (jarenlang supplementen slikken laat ook afval achter in je lichaam)
• Heetwaterkuur (5 wel, 2 dagen niet en dat 6 weken lang)

Slechte spijsvertering leidt tot kou in het lichaam. Ik heb het ook altijd koud. Ken je die mop van die vrouw die in de zomer onder wollen dekens slaapt? Dat is geen mop, die vrouw bestaat ;-). Met dat in gedachten ben ik ook meer bewust bezig om mezelf warm te houden. Ik douche nu in de avond voor het slapen gaan. Ook drink ik voor het slapen gaan nu een beker warme amandelmelk (even gekookt met kaneel, anijs en kardemompeulen). Dat zorgt ervoor dat ik al veel makkelijker inslaap.

Het mooie van dit plan is dat ik vrijwel alles al in huis heb, ik heb alleen de kuzu en de spullen voor pap in de ochtend moeten kopen. Het zit hem dus vooral in een andere toepassing van kruiden. Zo bakte ik vrijwel alles altijd, in plaats van koken of blancheren. Ik at veel fruit en altijd koud of in smoothies, tijdens de maaltijd. Het gaat er dus om de nuances te veranderen.  Ik hoef er - gezien hoe ik gewend was te eten - niet ineens alles voor om te gooien, dat is prettig. Ik hoop op vooruitgang!

Die vooruitgang is er vrijwel meteen, curieus genoeg. Na één week verschijnen er mooie roze plekken op mijn tong en ben ik 1 kilo afgevallen. Ook de acupuncturist meet al een vooruitgang. Mijn pols klink rustiger.

Wordt vervolgd. Onder meer met koken uit een tajine!

Energieherstelplan - de praktijk

Zo, ik ben afgekickt van de koffie, heb me ingelezen en er hangt in de keuken een blaadje met wat ik moet doen. Mijn verteringsenergie heeft een oppepper nodig.

In september 2013 startte ik een traject bij een orthomoleculaire voedingstherapeut en vulde een aantal vragenlijsten in. Die gingen in op hoe je je voelt, slaapt, wat je eet, hoe je libido is, hoe je haar er uit ziet, wat je gewicht is, je conditie van je gebit, je nagels, etc. heel divers dus. Per vraag geef je een punt of je er altijd, regelmatig, af en toe of nooit last van hebt. Die vragenlijsten zijn onderverdeeld in verteringsenergie, reserve-energie en leverpatronen. Het is de bedoeling dat je van de lijsten afzonderlijk de punten optelt. Zo zie je hoe je scoort. Wat de score betekent begreep ik eerder niet maar later wel, omdat ik het boek waar de vragenlijsten in staan, heb gekocht.

Voor de voedingstherapeut was de score en mijn verhaal aanleiding om eerst mijn darmproblemen aan te pakken en ik ging glutenvrij en lactosevrij eten. Dat had effect. Mijn andere problemen: te weinig energie en overgewicht werden niet echt aangepakt. Ik viel wel wat af maar dat is die beroemde zelfde 6 kilo die ik altijd afval als ik begin met een ander eetpatroon (en die er altijd weer aankomt). En meer energie kreeg ik niet. Dat lag niet alleen aan de therapeut maar ook aan mij. Het glutenvrije en lactosevrije eten slokte me nogal op, er was veel om aan te wennen en de bereidheid om te experimenteren was na een tijdje zoek. Ook was de begeleiding soms wat vaag. Als ik niet weet waarom ik iets in mijn mond moet stoppen, dan haak ik af.

Uiteindelijk kocht ik het boek, Het Energieherstelplan, waar zij de behandeling o.a. op baseerde, zelf. Ik deed toen in februari nog eens de test maar dan uitgebreider. Het ontbrak me op dat moment aan puf om er echt iets mee te doen. Ik bleef wel glutenvrij en latosevrij eten en maakte in mei vorig jaar de overstap naar paleo. Toen werd het pas echt rustig in mijn darmen. Maar nu, bijna een jaar later snak ik nog steeds naar meer energie, en die kilo's mogen er nog steeds af. Zo maar paleo eten is bij mij blijkbaar niet voldoende om dat te bereiken. Ik heb me jaren suf geslikt aan supplementen en me helemaal blauw betaald en altijd is het effect of kortdurend of niet te voelen. Ik besteed dat geld liever aan voeding.

Omdat het boek en de methode (via voeding) me erg aanspreekt wil ik nu wél aan de slag en ik deed weer de test. Zo zijn er al 3 meetmomenten in 1,5 jaar tijd. Dat is een mooi uitgangspunt en ik zet het hier even op een rij:

klachtenregistratielijst	sept.2013	feb. 2014	mrt-15
verteringsenergie	29	25	24
reserve-energie: rustgevende	21	26	27
reserve-energie: activerende	36	36	32
leverpatronen: uitgeputte lever	niet gemeten	16	18
leverpatronen: stagnatie	niet gemeten	21	23
leverpatronen: leverhitte	niet gemeten	15	16

Uitleg aantal punten:
0 -10 punt = in goede conditie
10 - 20 punten = niet in optimale conditie
20 - 30 punten = uit balans
30 - 45 punten = erg verzwakt

De verteringsenergie is iets vooruit gegaan. Dat heb ik zelf ook gemerkt natuurlijk, in die zin dat ik vrijwel geen darmproblemen meer heb zo lang ik maar niets verkeerd in mijn mond stop. Maar dat is niet helemaal goed natuurlijk, want ze kunnen dus veel niet verteren. Bij de overige gemeten klachten van de reserve-energie en de lever zie je een kleine achteruitgang ten opzichte van het eerste meetpunt.

Als ik werk volgens het stappenplan in het boek 'Het Energieherstelplan' waar ook de vragenlijsten uitkomen, dan begin ik met de verteringenergie. Maar wat is dat? Het zorgt ervoor de we energie en voedingstoffen kunnen halen uit wat we binnenkrijgen. Dat gebeurt in de maag, alvleesklier en de darmen. Vervolgens verspreid de lever het door het lichaam. Doet de verteringsenergie niet goed zijn werk, dan krijgt de lever daar ook mee te maken. Voedingstoffen die niet goed worden verteerd, zorgen namelijk voor restafval en gifstoffen en de lever moet dan harder werken om de gifstoffen eruit te halen. Want dat is weer één van de taken van de lever, gifstoffen verwijderen.

Sommige voeding en sommige voedselcombinaties tasten de verteringsenergie aan (bijvoorbeeld fruit eten tijdens/in de maaltijd). Andere voeding versterkt juist die energie. Hoe en wat dat lezen jullie dan weer een volgende keer.

Natuurlijk is meer energie niet alleen afhankelijk van voeding. In het boek schrijven de auteurs ook over het belang van je leefstijl (bijvoorbeeld vermijden van stress en meditatie). Dat zijn zaken die ik al uitgebreid toepas en daarom ga ik er hier niet op in.

Zie voor meer informatie: Het energieherstelplan

ps: ik ben geen voedingsdeskundige en schrijf het op zoals ik het begrijp.