Vegetarische groentesoep met miso

Om mijn verteringsenergie op te peppen, voeg ik nu regelmatig een theelepel miso aan mijn eten toe. Miso is een van oorsprong Japanse pasta van sojabonen, zout en soms ook rijst of andere granen. Omdat het gefermenteerd is, is het goed voor je darmen. En dus ook voor je verteringsenergie. Omdat de smaak van miso snel minder wordt door verhitting (en dan ook volgens mij de goede bacteriën worden gedood), voeg je miso meestal aan het eind van de bereidingstijd toe. Aan de smaak van miso moeten veel mensen wennen. Onthoud dat hoe donkerder de miso is, hoe sterker de smaak. Dus ben je een miso-maagd, probeer dan misschien eerste de lichtere varianten.

Wil je meer weten over Miso? Culinair journaliste Janneke Vreugdenhil schreef er een heel informatief stuk over met tips over hoe je de miso kunt verwerken.

Ik doe tegenwoordig een paar keer per week een theelepel miso in een kopje en voeg daar een beetje heet water aan toe zodat ik de miso kan los kloppen met een vork. Vervolgens giet ik dat over mijn eten heen. Natuurlijk past het niet bij elk gerecht (de smaak is nogal dominant) maar met soep gaat het altijd goed.

Soep dus!

• 1/2 liter groentebouillon
• groenten zoals broccoli, wortelen, bleekselderij, prei. Kijk gewoon wat je in de koelkast hebt
• 1 ui gesneden
• 1th ghee of kokosolie
• 1 teen knoflook geraspt
• 1 klein rood pepertje, gesneden en van zaadjes ontdaan
• 1 plakje verse gember
• 20 gram gierst (*)
• peper en zout
• verse peterselie of het bladgroen van de bleekselderij
• evt. wat geroosterde sesamzaadjes 
• miso

(*) eet jij liever geen (pseudo)graan, voeg dan bijvoorbeeld een (zoete) aardappel in blokjes toe om de soep net wat meer vulling/bite te geven. Of kleine gehaktballetjes, dat kan ook.

Snij de groenten klein. Van de broccoli gebruik je alleen de roosjes. De stronk gooi je natuurlijk niet weg. Snij deze in stukken en bewaar in een bak in je koelkast. Wanneer je een keer bouillon maakt, kun je dat - en andere groenteresten - er door doen. 

Verwarm de olie en bak de ui, knoflook en het pepertje. Giet de bouillon en  het plakje gember erbij en breng aan de kook. Voeg dan de (gewassen) gierst en de groenten toe en laat alles 25 minuten zacht koken.

Breng even op smaak met zout en peper. Niet te veel, want de miso voegt veel smaak toe.

Schep de soep in kommen. Doe de miso in de soepkom. Gebruik per persoon 1 theelepel miso. Giet dan een scheutje van de soep zonder de groenten in de kom. Klop dat los met een vork en schep dan de soep in de kom. Bestrooi met wat geroosterde sesamzaadjes en verse peterselie.

stoofpot met rundvlees, pompoen en doperwten

• 350 gram runderlappen, in blokjes gesneden
• 1 el vet (kokoslie of (geklaarde) boter)
• 1 ui, gesneden
• 2 tenen knoflook
• 1 rood pepertje
• flinke scheut sojasaus
• wat verse gemberwortel, geperst of geraspt
• 1/2 theelepel kaneelpoeder
• snuf chilipoeder
• 1/2 anijszaad gemalen
• snuf gemalen kruidnagel
• 400 gram pompoen in blokjes
• 200 gram doperwten
• peper en zout

Haal de runderlappen een half uur voor tijd uit de koelkast, zodat ze op kamertemperatuur kunnen komen. Verwarm het vet en bak de runderblokjes op hoog vuur om en om. Zet dan het vuur lager en doe de ui, knoflook en kruiden erbij. Bak een paar minuten en voeg dan net zoveel sojasaus toe tot het vlees onder staat. Breng aan de kook en laat het dan uren pruttelen, hoe langer hoe beter, maar minimaal 2 uur. 

Als het vlees bijna uit elkaar valt voeg je de pompoenblokjes en doperwten toe. Kook nog ca. 15 minuten en maak af op smaak met peper en zout.

Lekker met tortilla's, aardappelen, noedels of rijst. Ik at het zelf met champignons.

"Roti"

Dit is natuurlijk geen echte roti zoals ik die vroeger wekelijks haalde in Amsterdam, maar het is wél heel lekker.

Vegetarische Roti (dit was voldoende voor 2 volwassenen en 1 tegenstribbelende puber):

• 600 gram aardappelen in stukjes gesneden (ik deed een mengsel van bataat en gewoon)
• 250 gram kousenband (*) in kleine stukjes gesneden
• 1/2 el kokosolie
• 2 uien
• 3 tenen knoflook
• 2 thl komijnezaadjes
• 1 thl fenegriek
• een paar flinke draaien uit een molen gevuld met korianderzaadjes (ketoembar)
• 1 thl kurkuma
• 1 el tomatenpuree (ik greep mis en gebruikte daarom ketchup)
• eieren (wij aten 2 gekookte eitjes de man)

en ook tortilla/pannenkoeken (of echte rotivellen als je dat kunt eten i.v.m de gluten)

(*) Een volgende keer doe ik minder aardappel en meer kousenband

Verwarm in een koekenpan de olie en bak de ui en de knoflook met de kruiden en specerijen. Voeg dan de aardappelen toe en bak even om en om. Voeg de tomatenpuree toe en een scheutje water, net zoveel tot de aardappelen net niet onder staan. Doe een deksel op de pan en laat een kleine 10 minuten pruttelen (misschien minder lang als je hele kleine aardappelblokjes hebt). Voeg dan de kousenband toe en laat nog even koken tot die ook gaar is. Vergeet niet de eieren te koken in de tussentijd. Maak af op smaak met peper en zout.

Dit is ook heerlijk met kip natuurlijk!

Groentebouillon

.
Oké, dan komt hier het recept voor groentebouillon, echt doodeenvoudig. Als je slim bent maak je meteen 3 liter tegelijk en vries je de bouillon in bakjes in. Dan heb je altijd iets vooradig als je een soep maakt. Moet je wel een 3 literpan hebben natuurlijk. Is die even uit wandelen, reken dan de receptuur om naar 1 liter bouillon.

Groentebouillon

• een grote pan
• 3 liter koud water
• 1 el olie 
• 3 uien, grof gesneden
• 1 klein rood pepertje, in stukken
• 3 tenen knoflook in stukken gesneden
• 3 stukken prei, in grote stukken gesnenden (ook het groen!)
• 3 grote wortelen, in stukken gesneden
• 4 stengels bleekselderij
• 3 laurierblaadjes 
• 3 takjes tijm
• 15 zwarte peperkorrels
• 1/2 bosjes peterselie
• evt. ook wat extra selderijgroen
• zout en peper

Verwarm de olie in de pan en bak de ui, de knoflook, het pepertje en alle groenten een paar minuten. Voeg dan 3 liter koud water toe en alle kruiden. Breng het water aan de kook en laat dan 20 tot 30 minuten zachtjes trekken.

Zeef de bouillon, Ik doe dat door een vergiet met een dunne theedoek in een grote pan (of bak) te zetten. 3 liter bouillon met groenten gieten is wat teveel voor mijn spierballen dus ik schep met een grote soeplepel uit de pan in het vergiet. Halverwege is het vergiet vol met groenten en stop ik even met scheppen. Dan pak ik de theedoekpunten en draai die rond zodat ik er nog meer vocht uit pers. Gooi dan de groenten weg (die hebben hun smaak afgegeven) en ga door met scheppen tot je klaar bent.

Proef even en maak af op smaak met zout en peper. Als je gewone buillonblokjes gewend bent dan is deze bouillon even wennen want in die blokjes zit heel veel zout. Voeg gewoon zoveel toe tot je tevreden bent en doe er dan de volgende keer iets minder zout bij, zo kun je langzaam wennen aan de subtielere smaak.

Ikzelf ben dol op Oosters getinte soepen en vervang de laurierblaadje vaak voor limoenblaadjes.

Kookdagje

Toen ik mijn eerste baan als kok in een visrestaurant kreeg, was soep maken één van de eerste opdrachten die de chef-kok me toeblafte. En soep maken gebeurde in een 50 liter-kookketel, zoiets als dit:

Het moeilijkste van soep koken in zo'n enorm ketel vond ik het zout toevoegen. Op de koksschool maakten we natuurlijk ook zelf bouillon en soep, maar dat ging dan met een 1/2 litertje tegelijk. Dus stond ik wat te tutten met wat lepels zout toen de chef-kok langs kwam, een pak zout pakte en dat in één keer leeg kieperde in de ketel.

Daar moest ik vanmorgen aan denken toen ik 3 liter groentebouillon maakte. Het was lang geleden dat ik dit deed. Ik maak wel al regelmatig kippenbouillon maar groentebouillon eigenlijk nooit. Ik eet nu 3 keer per dag warm en als lunch meestal vegetarische soep. Ik besloot om weer meer bouillon zelf te gaan maken. Ik voel me wat beter, er is iets meer energie en ik vind het ook nog eens hartstikke leuk om te doen. Voor wie interesse heeft, ik kan het recept morgen plaatsen, het is echt doodeenvoudig om te maken.

3 liter groentebouillon

Na de bouillon maakt ik meteen met een deel van deze bouillon een lekker soepje met een 1/4 kwart bloemkool, wat bataat, wat rode linzen en doperwten. Scheutje kokosmelk en kerrie erdoor, lekker!

vegetarisch soepje voor de lunch met bloemkool, rode linzen en zoete aardappel

Omdat ik morgen bij voldoende energie naar de sauna hoop te gaan, besloot ik - nu ik toch bezig was -  ook meteen even de stoofschotel voor morgen te maken. Dat kan vandaag uren pruttelen en die tijd heb ik morgen niet...

Rundvleesstoof voor morgen, straks doe ik er nog pompoenblokjes bij

Ga ik nu maar eens het avondeten klaarmaken: vegetarische roti met ei, kousenband en aardappel....Omdat ik geen echte rotivellen kan maken (zit gluten in) gebruik ik mijn eigen pannenkoek/tortilla recept hiervoor. Ik heb ook geen authentieke surinaamse massalakruiden in huis dus ga ik maar wat fröbelen met komijn, koriander, kurkuma en fenegriek. Als iemand voor mij een recept voor een authentiek kruidenmengsel voor roti heeft, houd ik me aanbevolen!

Amandelmelk maken

Sinds kort eet ik drie keer per dag warm, dit om mijn spijsverteringsenergie op te peppen. Ik heb van alles geprobeerd maar ik ben in de ochtend een moeilijke eter. Hartig gaat er niet in, behalve op zijn tijd een roerei of een zacht gekookt eitje. Maar soep of andere warme maaltijden, ik heb het geprobeerd maar het went niet. Ik vind het echt niet fijn.

Dus wordt het pap. Die maak ik meestal met als basis amandelmelk. Omdat ik ook in de avond voor het slapen gaan een beker warme amandelmelk drink, gingen er ineens wel heel veel pakken doorheen. Ik kocht begin van de week 3 pakken en ik ben nu al met het laatste pak bezig. Ik betaal als ik ze per 3 koop, 2,75 per pak. Ik slobber dus voor € 8,24 per week weg. Dat vind ik erg prijzig, zeker gezien het feit dat ik om verschillende redenen ons boodschappenbudget heb verlaagd. Tijd om te zoeken naar goedkopere alternatieven. Ik kan ze ook per 12 inkopen via internet, dan betaal ik € 2,49 per pak. Neemt veel ruimte in en dan kan ik dus 4 weken vooruit. Ik doe meestal eens per 2 maanden een biobestelling dus zou ik natuurlijk ook 24 pakken tegelijk kunnen kopen. Waar laat ik die?

Dan maar zelf maken. Ik schreef het al eerder, ik heb een frisse weerzin tegen elk recept waar kaasdoek aan te pas komt, te veel gedoe. Bovendien heb ik geen kaasdoek. Maar ik heb wel een grote zeef en een theezeef! En een staafmixer. Als ik 1 liter amandelmelk kan maken van 100 gram amandelen, en ik kan bij pit & pit 1800 gram kopen voor 33,98 dan kan ik 18 liter amandelmelk maken, € 1,88 per pak. In totaal ben ik dan € 10 goedkoper uit.

Eerst even testen of het wel oké is dus ik dook uit de kast wat amandelen op en ging aan de slag. Ik vond het resultaat prima. Dus ga ik nu een lading amandelen inkopen. Het voordeel van zelf maken is natuurlijk nóg groter als je ook iets met de overgebleven amandelpulp doet. Ik deed dat daarom in een goed afsluitbare pot en ga er dit weekend amandelpannenkoekjes mee maken. Maar je kunt er ook muffins van maken of de pulp gebruiken als basis voor een pap. Daar ga ik ook eens mee experimenteren.

Dus: amandelmelk

• 100 gram amandelen een nacht geweekt in ruim water
• 1 liter water
• snuf zout 

Giet de amandelen af. Doe ze in een hoge kom samen met het water en het zout. Zet de staafmixer erop (of doe alles in een blender, kan ook). Pak een andere kom en hang daar een grote zeef boven. Hou een theezeefje erboven en schep met een grote lepel telkens wat melk in het theezeefje. Er blijft telkens wat amandelprut achter, druk dat goed met de lepel aan zodat het vocht eruit kan en doe de prut dan in een pot die je later afsluit. Herhaal dit en giet dan de amandelmelk over in een fles of pot. Deze hoeveelheid is bij mij voldoende voor iets minder dan een liter melk.

update: inmiddels hang ik een grote zeef boven een kom en leg daar een theedoek (gewassen met geurloos wasmiddel/wasverzachter) in, giet alles erin, laat het uitdruipen. Op het laatst pak ik de 4 punten van de doek bij elkaar en wring alles uit om de laatste amandelmelk uit te persen. De prut die overblijft kan worden gebruikt als meel om te bakken. Ga je niet meteen bakken, bewaar het amandelmeel dan in een afgesloten pot, maximaal 3 dagen. Wil je het langer bewaren, spreid dan de amandelprut uit op een ovenplaat met bakpapier en laat het in de oven op lage temperatuur (50 graden of zo) drogen.

Wil je een romiger smaak dan kun je zelf variëren met de hoeveelheid amandelen die je gebruikt. Je kunt er ook vanille door doen of wat kaneel.

Mijn bevalt het goed en ik begrijp niet wat me al die tijd tegenhield om het te maken. Het was op het nachtje weken na, hooguit 10 minuten werk.

Mislukte wortelen

Soms mislukt iets compleet. In onze supermarkt waren gekleurde wortelen te koop. Niet alleen oranje, zoals we die allemaal kennen, maar ook geel en paars. Ik dacht deze wortelen zacht te stoven in wat kokosmelk met wat kerrie en kurkuma. Tijdens het schillen viel al op dat de paarse wortel wat afgaf, lijken wel bietjes dacht ik.

En inderdaad, volgens mij waren het gewone wortelen die gekleurd waren met bietensap of waren het wortelen die gemuteerd zijn tot bietwortel want toen ik er wat kokosmelk bij deed, kleurde alles diep donker rood, ook de oranje en gele wortel.

Het zag er bijzonder onsmakelijk uit en dat wat het ook. De vis erbij die ik had gestoofd in wat ketjap met gember, knolook, anijs- en venkelzaadje was wel heel lekker. Die wel.

Zoekend op internet lees ik dat juist die afwijkende kleuren de oerwortelen zijn en dat de oranje wortel pas relatief kort in de winkels te krijgen is. Hier vind je er een leuk verhaal over: hoe de Hollanders de wortel oranje maakten.

Niet meer kopen want hier werk ik niet vrolijk van. En als ik ze per ongeluk toch weer koop ga ik de wortelen in de oven roosteren. Misschien wordt het dan wel lekker. Je kunt ten slotte alles roosteren in de oven en dat smaakt dan altijd goed.